Çift Aşamalı Temizlik Nasıl Yapılır? Temizleme Yağı Nasıl Kullanılır?

Kısa cevap: Çift aşamalı temizlik (double cleansing), yüzü akşamları iki farklı temizleyiciyle arka arkaya yıkamaktır. Birinci aşamada yağ bazlı bir temizleyici (temizleme yağı, temizleme balmı ya da yağ bazlı jel) makyajı, suya dayanıklı güneş kremini ve fazla sebumu çözer. Çünkü yağda çözünen kirleri en iyi yağ benzeri yapılar çözer. İkinci aşamada su bazlı, nazik bir jel ya da köpük temizleyici, cilt yüzeyinde kalan yağ kalıntısını, teri ve suda çözünen kirleri alır. Bu yöntem özellikle makyaj ya da güneş kremi kullananlar, yağlı ve gözenek tıkanıklığına eğilimli ciltler için faydalıdır. Makyaj ve güneş kremi kullanmayan, kuru ya da hassas cildi olan kişilerde ise tek bir nazik temizleyici çoğu zaman yeterlidir. Sabahları çift aşamalı temizliğe genellikle gerek yoktur. Temizleme yağı, doğru seçilip iyice durulandığında gözenek tıkamaz. Ancak ikinci aşamada cildi "gıcırdatan" sert temizleyiciler kullanılırsa, çift temizlik bariyeri yıpratabilir.
Kore cilt bakımıyla tanınan çift aşamalı temizlik, bugün dermatologların da sıkça önerdiği bir yöntem hâline geldi. Ancak "yüzümü iki kez yıkamak cildimi kurutmaz mı?", "temizleme yağı sivilce yapar mı?" ya da "misel su yeterli değil mi?" gibi sorular da çok soruluyor. Bu yazıda çift aşamalı temizliğin mantığını, kimlerin bu yöntemi kullanması gerektiğini, temizleme yağının doğru kullanımını ve cilt tipine göre ürün seçimini anlatıyoruz.
Çift aşamalı temizlik nedir?
Gün boyu cildimizde iki farklı türde kir birikir:
Yağda çözünen kirler: Makyaj (özellikle fondöten, kapatıcı, suya dayanıklı maskara), güneş kremi, cildin kendi ürettiği sebum ve hava kirliliği partikülleri.
Suda çözünen kirler: Ter, toz ve ilk aşamadan kalan yağ kalıntısı.
Kimyadaki "benzer benzeri çözer" ilkesi burada da geçerlidir: Yağ bazlı kirleri en iyi yağ benzeri yapılar, suda çözünen kirleri ise su bazlı temizleyiciler uzaklaştırır. Tek bir temizleyiciyle bu iki tür kiri tamamen temizlemek için çoğu zaman ya cildi uzun süre ovalamak ya da daha güçlü temizleyici ajanlar kullanmak gerekir. Bu da cildin koruyucu bariyerini zorlar1. Çift aşamalı temizlik, iki nazik ürünle bu işi daha az zorlamayla yapmayı amaçlar.
Kimler çift aşamalı temizlik yapmalı?
Durum
Çift aşamalı temizlik gerekli mi?
Not
Her gün makyaj yapanlar
Evet, akşamları
Özellikle uzun süre kalıcı ve suya dayanıklı makyajda
Her gün güneş kremi kullananlar
Evet, akşamları önerilir
Suya ve tere dayanıklı, mineral filtreli güneş kremleri tek temizlikle zor çıkar
Yağlı ve karma ciltler
Evet
Fazla sebum ve gözenek tıkanıklığına eğilimde faydalıdır
Siyah nokta ve sivilceye eğilimli ciltler
Evet, doğru ürünlerle
Gözenek tıkamayan formüller seçilmeli, iyice durulanmalı
Kuru ve hassas ciltler
Makyaj ve güneş kremi varsa evet
İkinci aşamada çok nazik bir temizleyici; makyaj yoksa tek temizlik yeterli
Makyaj ve güneş kremi kullanmayanlar
Genellikle hayır
Tek bir nazik temizleyici yeterlidir
Sabah rutini
Genellikle hayır
Sabahları ılık su veya tek bir nazik temizleyici yeterlidir
Çift aşamalı temizlik bir zorunluluk değil, bir araçtır. Amaç cildi "iki kat temiz" yapmak değil, cildi zorlamadan tamamen temizlemektir.
Birinci aşama: Yağ bazlı temizleyiciler
İlk aşamada kullanılabilecek birkaç farklı ürün türü vardır:
Ürün türü
Nasıl çalışır?
Kimler için?
Temizleme yağı
Bitkisel ya da sentetik yağlar ve emülgatör içerir; kuru cilde masaj yapılır, su eklenince süt gibi beyazlayarak durulanır
Yoğun makyaj, kuru ve normal ciltler
Temizleme balmı
Katı yağ kıvamındadır, cilt sıcaklığında erir; temizleme yağına benzer çalışır
Kuru ciltler, yoğun makyaj
Yağ bazlı jel / yağ bazlı temizleyici
Suyla karışabilen yağ türevleri (örneğin PEG-7 Glyceryl Cocoate) ve nazik temizleyici ajanlar içerir; daha hafif bir his bırakır
Karma ve yağlı ciltler, yağlı his istemeyenler, günlük kullanım
Misel su
Su bazlıdır; misel adı verilen küçük yapılar makyajı pamuğa çeker
Hafif makyaj, pratik kullanım; suya dayanıklı ürünlerde yetersiz kalabilir
Misel su çift aşamalı temizliğin birinci adımı olabilir mi? Hafif makyajda evet. Ancak misel su pamukla silinerek kullanıldığı için cildi daha fazla ovalamayı gerektirir ve suya dayanıklı makyaj ile güneş kremini çözmekte yağ bazlı temizleyiciler kadar etkili değildir. Misel su kullanıldıysa da ardından ikinci bir temizleyiciyle yıkamak, cilt yüzeyinde kalan misel artıklarını uzaklaştırır.
Temizleme yağı nasıl kullanılır?
Klasik temizleme yağlarının kullanımı şöyledir. Yağ bazlı jel temizleyicilerde ise ürünün kendi kullanım talimatı esas alınmalıdır; bazı formüller kuru cilde, bazıları hafif nemli cilde uygulanır.
Kuru ellerle, kuru yüze uygulayın: Klasik temizleme yağları ıslak cilde sürülürse erken emülsifiye olur ve makyajı çözme gücü azalır.
1–2 pompa yeterli: Avuç içinde hafifçe ısıtıp yüzün tamamına yayın.
60 saniye masaj yapın: Parmak uçlarıyla nazik dairesel hareketler yapın. Burun kenarları, çene ve alın gibi gözeneklerin yoğun olduğu bölgelere biraz daha zaman ayırın. Göz makyajı için gözleri kapatıp kirpik diplerine çok hafif dokunun.
Emülsifiye edin: Ellerinizi ıslatıp yüze birkaç kez daha masaj yapın. Yağ suyla birleşince süt gibi beyazlaşır. Bu adım, yağın cilde yapışmadan durulanmasını sağlar.
Bol ılık suyla durulayın: Sıcak su cildi kurutur, soğuk su ise yağı tam çözmeyebilir.
İkinci aşamaya geçin.
İkinci aşama: Su bazlı nazik temizleyici
İkinci aşamanın görevi, ilk aşamadan kalan yağ kalıntısını, teri ve suda çözünen kirleri almaktır. Bu aşamada seçilen temizleyici, çift temizliğin cildi kurutup kurutmayacağını belirler. İdeal ikinci temizleyici:
Cilde yakın, hafif asidik pH'ta olmalıdır. Sağlıklı cilt yüzeyinin pH'ı ortalama 5'in altındadır2.
Sodyum lauril sülfat (SLS) gibi sert temizleyici ajanlar yerine nazik ajanlar (örneğin glukozitler, betainler) içermelidir1,3.
Temizlik sonrası gerginlik ve "gıcırdama" hissi bırakmamalıdır.
Cilt tipinize uygun aktifler içerebilir: yağlı ciltte salisilik asit, hassas ciltte yatıştırıcı içerikler gibi.
Cilt pH'ının ve bariyerin neden önemli olduğunu pH dengesi ve cilt bariyeri yazılarımızda anlattık.
Cilt tipine göre çift aşamalı temizlik
Cilt tipi
1. aşama
2. aşama (Maruderm'de bu ihtiyaca yönelik)
Yağlı ve karma, siyah noktaya eğilimli
Yağ bazlı jel temizleyici
Hassas, atopiye eğilimli, kuru
Yağ bazlı temizleyici (kısa masaj, iyi durulama)
Normal ve karma, mat görünüm
Yağ bazlı temizleyici
Katalog açıklamalarına göre 400 ML'lik hassas cilt ve salisilik asitli temizleme jelleri SLS ve SLES içermez ve 5–5,5 pH aralığındadır. Hassas cilt jeli papatya ekstraktı, panthenol ve hidrolize bitkisel proteinler içerir; salisilik asitli jel ise karma ve yağlı ciltlerin kir ve fazla sebumdan arındırılmasına yardımcı olurken gözenek görünümünün dengelenmesine katkı sağlar.
Maruderm Yağ Bazlı Cilt ve Makyaj Temizleyici
Maruderm Yağ Bazlı Cilt ve Makyaj Temizleyici (200 ML) ve 400 ML boyutu, katalog açıklamasına göre makyaj ve güneş koruyucu kalıntılarının nazikçe temizlenmesine yardımcı olmak ve çift aşamalı temizlik rutinini desteklemek için geliştirilmiştir.
Bu ürün saf bir bitkisel yağ değildir. İçindekiler listesinin ilk sırasında yer alan PEG-7 Glyceryl Cocoate, hindistan cevizi yağından türetilen, suyla karışabilen bir yumuşatıcıdır ve makyaj ile güneş kremi kalıntılarının çözülmesine yardımcı olur. Formülde nazik temizleyici ajanların yanı sıra şu içerikler bulunur:
İçerik
Katalog açıklamasına göre görevi
PEG-7 Glyceryl Cocoate
Makyaj ve güneş kremi kalıntılarının temizlenmesine yardımcı olur
Niacinamide
Cilt görünümünün dengelenmesine ve cilt bariyer dengesinin korunmasına katkıda bulunur
Zinc PCA
Cilt görünümünün dengelenmesine yardımcı olur
Panthenol
Cildin yatışmasına ve konforuna katkı sağlar
Bitkisel ekstrakt kompleksi
Dulavratotu, su teresi, ardıç, lavanta, civanperçemi, arnika ve papatya özleriyle cilt bakımını destekler
Katalogda tüm cilt tipleri için uygun olduğu, cildi kurutmadan arındırmaya yardımcı olduğu belirtilir. 400 ML boyutu ise yüz ve vücut kullanımına uygundur. Klasik temizleme yağlarına göre daha hafif bir his bıraktığı için yağlı his sevmeyenler ve karma ciltler için pratik bir birinci aşama ürünüdür. Uygulama şekli için ambalajdaki kullanım talimatını esas alın.
Örnek akşam rutini
Adım
Ne yapılır?
Süre
1. Göz ve dudak makyajı
Yoğun göz makyajı varsa önce bu bölgeyi nazikçe temizleyin
30 saniye
2. Birinci temizlik
Yağ bazlı temizleyiciyle yüzün tamamına masaj
60 saniye
3. Emülsifiye ve durulama
Su ile beyazlatıp bol ılık suyla durulama
20–30 saniye
4. İkinci temizlik
Cilt tipine uygun nazik jel temizleyiciyle köpürtme
30–60 saniye
5. Kurulama
Havluyla bastırarak, ovmadan
—
6. Bakım
Tonik → serum → nemlendirici
—
Akşam ve sabah rutinleri arasındaki farkları gece ve gündüz cilt bakımı yazımızda, rutinin tamamını ise cilt bakım rutini yazımızda bulabilirsiniz. Gün içinde güneş kremini makyajın üzerinden nasıl yenileyeceğinizi merak ediyorsanız SPF üzerine makyaj yazımıza göz atabilirsiniz.
Temizleme yağı sivilce yapar mı?
Bu en sık sorulan sorulardan biridir. Kısa cevap: Doğru seçilip doğru kullanıldığında genellikle hayır. Temizleme yağı cildin üzerinde kalan bir ürün değil, durulanan bir üründür. Emülsifiye edilip iyice durulandığında gözenekleri tıkama ihtimali düşüktür. Hatta makyaj ve güneş kremi kalıntılarını daha iyi temizlediği için gözenek tıkanıklığını azaltmaya yardımcı olabilir.
Sorun genellikle şu durumlarda ortaya çıkar:
Emülsifiye etmeden durulamak: Yağ cilde yapışık kalır.
İkinci temizliği atlamak: Ciltte ince bir yağ tabakası kalabilir.
Gözenek tıkayıcı yağ oranı yüksek formüller: Sivilceye eğilimli ciltler, saf hindistan cevizi yağı gibi ağır yağlar yerine hafif ve suyla kolay durulanan formülleri tercih etmelidir.
Gözenek tıkamayan ürünlerin nasıl seçileceğini komedojenik olmayan ürünler yazımızda anlattık.
Çift aşamalı temizlikte sık yapılan hatalar
Hata
Neden sorun?
Yerine ne yapmalı?
İkinci aşamada sert, köpüğü bol temizleyici kullanmak
Bariyeri kurutur; gerginlik ve tahriş yapar
pH dengeli, nazik bir jel
Sabah ve akşam çift temizlik yapmak
Gereksiz yere cildi zorlar
Çift temizliği yalnızca akşam yapmak
Temizleme yağını ıslak cilde sürmek (klasik yağlarda)
Makyajı çözme gücü azalır
Kuru cilde uygulayıp sonra emülsifiye etmek
Emülsifiye etmeden durulamak
Yağ cilt üzerinde kalır
Islak ellerle masaj yapıp beyazlaştırmak
Çok uzun süre ovalamak
Mekanik tahriş yaratır
Birinci aşamada 60 saniye, ikinci aşamada 30–60 saniye
Sıcak su kullanmak
Bariyer lipidlerini çözer, kurutur
Ilık su
Gözleri ovalayarak makyaj silmek
Göz çevresinde tahriş ve kirpik kaybı
Kapalı göze hafif dokunuşlarla temizlemek
Temizlik sırasında cihaz kullanmayı düşünüyorsanız, avantaj ve risklerini yüz temizleme cihazları yazımızda anlattık.
Sık sorulan sorular
Çift aşamalı temizlik her akşam yapılmalı mı?
Makyaj ya da güneş kremi kullandığınız her akşam yapılması önerilir. Evde geçirdiğiniz ve hiçbir ürün kullanmadığınız günlerde tek bir nazik temizlik yeterlidir.
Çift aşamalı temizlik cildi kurutur mu?
Doğru ürünlerle genellikle kurutmaz. Kuruluk çoğunlukla ikinci aşamada sert bir temizleyici kullanılmasından ya da sıcak sudan kaynaklanır. Temizlik sonrası gerginlik hissediyorsanız ikinci temizleyicinizi daha nazik bir ürünle değiştirin1,3.
Temizleme yağı göz makyajını çıkarır mı?
Çoğu temizleme yağı göz makyajını da çözer. Ancak göz çevresi hassastır; ürünü kapalı göze nazikçe uygulayın, gözün içine kaçırmayın ve ürünün göz çevresinde kullanımına dair ambalaj talimatına uyun. Yoğun ve suya dayanıklı göz makyajında ayrı bir göz makyaj temizleyicisi de kullanılabilir.
Temizleme yağı mı, temizleme balmı mı, yağ bazlı jel mi?
Üçü de aynı görevi görür; fark doku ve histedir. Temizleme balmı katı kıvamlıdır, yoğun makyajda ve kuru ciltlerde çok konforludur ama durulaması biraz daha zaman alır. Klasik temizleme yağı akışkandır, makyajı hızla çözer. Yağ bazlı jel temizleyiciler ise suyla daha kolay durulanır ve yağlı his bırakmadığı için karma ve yağlı ciltlerde, ayrıca günlük kullanımda pratiktir. Seçimi cilt tipinize, makyaj yoğunluğunuza ve hangi dokuyu sevdiğinize göre yapabilirsiniz.
Erkekler çift aşamalı temizlik yapmalı mı?
Her gün güneş kremi kullanan, yağlı ya da siyah noktaya eğilimli cildi olan erkekler için akşamları çift aşamalı temizlik faydalıdır. Sakal bölgesinde de yağ ve kir birikebileceği için ilk aşamada bu bölgeye de masaj yapılabilir.
Temizleme yağı vücutta kullanılabilir mi?
Bazı yağ bazlı temizleyiciler yüz ve vücut için uygundur. Maruderm Yağ Bazlı Temizleyici'nin 400 ML boyutu, katalog açıklamasına göre yüz ve vücut kullanımına uygundur. Vücutta güneş kremi ve bronzlaştırıcı yağ kalıntılarını temizlemek için kullanılabilir.
Çift temizlikten sonra tonik gerekli mi?
Zorunlu değildir. Temizlik sonrası cildiniz gergin hissediyorsa nemlendirici ya da yatıştırıcı bir tonik konfor sağlayabilir. Gerekli olmadığı durumlarda doğrudan serum ve nemlendiriciye geçebilirsiniz.
Sonuç
Çift aşamalı temizlik, makyaj ve güneş kremi kullananlar için cildi zorlamadan tamamen temizlemenin en etkili yollarından biridir. Birinci aşamada yağ bazlı bir temizleyiciyle makyaj ve güneş kremini çözmek, ikinci aşamada nazik ve pH dengeli bir temizleyiciyle kalıntıları almak, gözenek tıkanıklığını azaltır ve sonraki bakım ürünlerinin daha iyi çalışmasına zemin hazırlar. Önemli olan iki kez yıkamak değil, iki nazik ürünle doğru yıkamaktır. Cildiniz temizlik sonrası rahat ve gerginliksiz hissediyorsa, doğru yoldasınız demektir.
Kaynaklar
Ananthapadmanabhan KP, Moore DJ, Subramanyan K, Misra M, Meyer F. Cleansing without compromise: the impact of cleansers on the skin barrier and the technology of mild cleansing. Dermatol Ther. 2004;17 Suppl 1:16-25.
Lambers H, Piessens S, Bloem A, Pronk H, Finkel P. Natural skin surface pH is on average below 5, which is beneficial for its resident flora. Int J Cosmet Sci. 2006;28(5):359-370.
Draelos ZD. The science behind skin care: Cleansers. J Cosmet Dermatol. 2018;17(1):8-14.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez. Ürünleri göz içine kaçırmayınız. Temizlik sonrası belirgin kızarıklık, yanma veya kaşıntı olursa ürünü bırakıp bir dermatoloğa başvurunuz.






