Cilt kuruluğu (xerosis), epidermal bariyerin zayıflaması ve transepidermal su kaybının (TEWL) artması sonucu cilt yüzeyinde nem azalması ile ortaya çıkar. Pullanma, gerginlik hissi, mat görünüm ve hassasiyet en sık belirtileridir. Hem çevresel faktörler hem de genetik yatkınlık cilt kuruluğuna neden olabilir.

Cilt Kuruluğu Neden Olur?

Cilt kuruluğu temel olarak iki biyolojik mekanizmaya bağlıdır:

1️⃣ Lipid eksikliği (sebum ve seramid azalması)
2️⃣ Su kaybı artışı (TEWL yükselmesi)

Sağlıklı bir ciltte stratum corneum tabakası, suyu içeride tutan ve dış etkenlere karşı koruyan lipid matriksten oluşur. Bu bariyer bozulduğunda su buharlaşması artar ve kuruluk gelişir.

1️⃣ Çevresel Faktörler

• Soğuk hava

• Düşük nem oranı

• Klima ve kalorifer

• Uzun süre sıcak duş

• Sert temizleyiciler

Bu faktörler epidermal lipidleri azaltarak bariyeri zayıflatır.

2️⃣ Yaşlanma

Yaşla birlikte:

• Sebum üretimi azalır

• Seramid miktarı düşer

• Hyaluronik asit seviyesi azalır

Bu durum özellikle 40 yaş sonrası kuruluk riskini artırır.

3️⃣ Genetik Yatkınlık

Atopik dermatit öyküsü olan bireylerde bariyer proteinlerinden filaggrin üretimi düşük olabilir. Bu kişilerde kronik kuruluk daha sık görülür.

4️⃣ Hormonal Değişimler

Menopoz döneminde östrojen azalması:

• Sebum üretimini düşürür

• Dermal su tutulumunu azaltır

Bu nedenle menopoz sonrası cilt kuruluğu artabilir.

5️⃣ Yanlış Cilt Bakımı

• Aşırı peeling

• Alkol bazlı tonikler

• Çok sık yüz yıkama

kuruluğu tetikleyebilir.

Cilt Kuruluğu Kimlerde Daha Sık Görülür?

✔ Açık tenli ve hassas cilt yapısına sahip kişiler
✔ Atopik bireyler
✔ İleri yaş grubu
✔ Soğuk iklimde yaşayanlar
✔ Retinoid kullananlar
✔ Sık kimyasal peeling yaptıranlar

Cilt Kuruluğunun Belirtileri

• Gerginlik hissi

• Pullanma

• Mat görünüm

• Kaşıntı

• İnce çizgi görünümünde artış

• Hassasiyet

Kuruluk ilerlerse çatlama ve kızarıklık gelişebilir.

Cilt Kuruluğu Nasıl Dengelenir?

1️⃣ Nazik Temizleme

pH dengeli, sabunsuz temizleyiciler tercih edilmelidir.

2️⃣ Humektan + Emoliyent Kombinasyonu

Humektanlar (su tutucu):

• Hyaluronik asit

• Gliserin

Emoliyentler (lipid destek):

• Seramid

• Shea yağı

• Skualan

Bu kombinasyon hem suyu çeker hem içeride tutar.

Maruderm’in seramid ve hyaluronik asit içeren formülleri, bariyer desteğini hedefler.

3️⃣ Duş Süresini Azaltmak

Uzun ve sıcak duşlar lipid kaybını artırır. Ilık su tercih edilmelidir.

4️⃣ Haftalık Nazik Peeling

Çok hafif eksfoliasyon, nemlendirici penetrasyonunu artırabilir. Ancak agresif peeling kuruluğu artırır.

Cilt Kuruluğu ve Kırışıklık İlişkisi

Kuruluk:

• İnce çizgi görünümünü artırır

• Elastikiyet azalmasına katkı sağlar

Bu nedenle nem dengesi anti-aging bakımın temelidir.

Klinik Referanslar ve Bilimsel Dayanak

Stratum corneum lipid kaybının transepidermal su kaybını artırdığı dermatolojik çalışmalarda gösterilmiştir (Elias, Journal of Investigative Dermatology).

Seramid eksikliğinin bariyer bozulması ile ilişkili olduğu klinik verilerle kanıtlanmıştır (Imokawa et al., Journal of Lipid Research).

Hyaluronik asidin cilt hidrasyonunu artırdığı ve ince çizgi görünümünü azalttığı çalışmalarda bildirilmiştir.

Yaşla birlikte sebum üretiminin azaldığı dermatolojik literatürde belirtilmiştir (Zouboulis et al., Journal of Investigative Dermatology).

Bu veriler, cilt kuruluğunun temelinde bariyer disfonksiyonu olduğunu ve bakımın bu mekanizmayı hedeflemesi gerektiğini göstermektedir.

Sonuç

Cilt kuruluğu; çevresel faktörler, yaşlanma, hormonal değişimler ve yanlış bakım alışkanlıkları sonucu gelişebilir. Temel sorun su kaybı ve lipid eksikliğidir.

Nazik temizlik, humektan–emoliyent kombinasyonu ve düzenli nemlendirme ile cilt bariyeri desteklenebilir ve kuruluk kontrol altına alınabilir.

Süreklilik, sağlıklı ve dengeli bir cilt için en kritik faktördür.