Makyajda SPF’li Ürünler Yeterli Koruma Sağlar mı?
Kısa cevap: Hayır, SPF'li makyaj ürünleri tek başına genellikle yeterli güneş koruması sağlamaz. Bunun üç temel nedeni vardır: Birincisi, etiketteki SPF değeri, yüz ve boyun için yaklaşık iki parmak uzunluğunda ürün sürüldüğünde ölçülür; fondöten, pudra ya da kapatıcı ise bu miktarın çok küçük bir kısmı kadar sürülür. İkincisi, makyaj ürünleri yüze eşit dağılmaz; göz kapakları, saç çizgisi, kulaklar ve boyun çoğu zaman eksik kalır. Üçüncüsü, farklı ürünlerdeki SPF değerleri üst üste toplanmaz; SPF 15 fondöten ve SPF 30 güneş kremi, SPF 45 koruma anlamına gelmez. Bu yüzden makyajdaki SPF'i ek bir destek olarak görün; asıl korumayı makyajın altına yeterli miktarda sürülen geniş spektrumlu bir güneş kremiyle sağlayın ve açık havada gün içinde yenileyin.
"Fondötenimde SPF var, ayrıca güneş kremi sürmeme gerek yok" düşüncesi, güneş korumasıyla ilgili en yaygın yanılgılardan biri. SPF'li fondötenler, pudralar ve makyaj bazları pratik görünse de, gerçek hayatta sağladıkları koruma etiketteki rakamın çok altında kalabilir. Bu yazıda makyajdaki SPF'in neden tek başına yeterli olmadığını, makyajla birlikte doğru güneş korumasının nasıl sağlanacağını ve makyajın üzerine güneş kreminin nasıl yenileneceğini anlatıyoruz.
Makyajdaki SPF neden yeterli değil?
1. Miktar sorunu
Güneş kremlerinin etiketindeki SPF değeri, cildin her santimetrekaresine 2 miligram ürün sürülerek ölçülür. Bu, yüz ve boyun için yaklaşık iki parmak uzunluğunda ürün demektir. İnsanlar güneş kremini bile çoğu zaman bu miktarın dörtte biri ile yarısı kadar sürer;1 fondöten, pudra ve kapatıcı ise bundan çok daha ince sürülür. Kimse yüzüne iki parmak dolusu fondöten sürmez; sürseydi makyaj çok ağır görünürdü. Bu yüzden SPF 30 yazan bir fondöten, gerçekte çok daha düşük bir koruma sağlar.
2. Eşit olmayan dağılım
Makyaj ürünleri genellikle yüzün orta bölgesine yoğunlaşır; göz kapakları, göz çevresi, saç çizgisi, kulaklar ve boyun çoğu zaman eksik kalır. Kapatıcı yalnızca belirli noktalara, pudra ise ince ve düzensiz bir tabaka hâlinde uygulanır. SPF'li nemlendiricilerle yapılan bir çalışmada, bu tür ürünlerin özellikle göz kapakları çevresinde güneş kremine göre çok daha eksik uygulandığı gösterilmiştir;2 makyaj ürünleri için de benzer bir eğilim beklenir.
3. SPF değerleri toplanmaz
Farklı ürünlerdeki SPF değerleri üst üste konduğunda toplanmaz. SPF 15 fondöten, SPF 15 pudra ve SPF 30 güneş kremi birlikte SPF 60 koruma sağlamaz. Koruma, büyük ölçüde en yüksek SPF'li ürünün ne kadar ve ne kadar eşit sürüldüğüne bağlıdır.
4. UVA koruması belirsiz olabilir
Makyaj ürünlerinin etiketinde çoğu zaman yalnızca SPF değeri yazar; leke ve yaşlanmada rol oynayan UVA ışınlarına karşı koruma belirtilmeyebilir. SPF ve UVA koruma değerlerinin anlamını SPF 50+ PA++++ yazımızda anlattık.
5. Gün içinde azalma
Makyaj terle, yağla, dokunmayla ve zamanla incelir; üzerindeki koruma da azalır. Makyajı gün içinde yenilemek çoğu zaman güneş korumasını yenilemek anlamına gelmez.
Makyajdaki SPF hiç işe yaramaz mı?
İşe yarar, ama ek bir destek olarak. Güneş kreminin üzerine sürülen SPF'li bir fondöten ya da pudra, özellikle güneş kreminin incelmeye başladığı saatlerde korumaya küçük bir katkı sağlar. Ayrıca demir oksit gibi pigmentler içeren renkli ürünler, lekeleri koyulaştırabilen görünür ışığa karşı da bir miktar ek koruma sağlayabilir;3 bu, melazması olanlar için ayrıca önemlidir. Ancak bu katkı, altındaki güneş kreminin yerini tutmaz.
Makyajla birlikte doğru güneş koruması
Sabah katmanlama sırası
Temizleyici ve nemlendirici (ya da nem veren bir güneş kremi).
Güneş kremi: Yüz ve boyun için yaklaşık iki parmak uzunluğunda, göz çevresi, kulaklar ve saç çizgisi dahil. Emilmesi için birkaç dakika bekleyin.
Makyaj bazı (isteğe bağlı): Gözenek görünümünü azaltmak ya da ışıltı katmak için; makyaj bazının gerekli olup olmadığını makyaj bazı yazımızda anlattık.
Makyaj: Fondöten, kapatıcı, allık, pudra.
Güneş kreminin üzerine makyajın pürüzsüz oturması için ipuçlarını SPF üzerine makyaj yazımızda anlattık.
Pratik çözüm: Makyaj bazı gibi kullanılan güneş kremleri
Hem güneş kremi hem makyaj istemeyenler için en pratik çözüm, ton eşitleyici bir güneş kremidir. Bu ürünler güneş kremi olarak formüle edilir, yeterli miktarda sürülür ve aynı zamanda cilt tonunu eşitleyerek çoğu gün fondöten ihtiyacını azaltır. Örneğin cilde aydınlık bir görünüm veren SPF 50+ Pembe Ton Eşitleyici (Pink Tone-Up) Güneş Kremi ya da kızarıklığı dengeleyen SPF 50+ Cica Cilt Tonu Eşitleyici Güneş Kremi. Ayrıntılar için ton eşitleyici güneş kremi ve pembe ton eşitleyici SPF yazılarımıza göz atabilirsiniz.
Renksiz bir güneş kremi tercih edenler için cilt tipine göre seçenekler: yağlı ve karma ciltler için SPF 50+ Karma ve Yağlı Ciltler İçin Güneş Kremi, kuru ciltler için SPF 50+ Nemlendirici Güneş Kremi.
Makyajın üzerine güneş kremi nasıl yenilenir?
Açık havada güneş kreminin iki saatte bir yenilenmesi gerekir. Makyajlıyken bunu yapmanın birkaç yolu vardır:
Sünger yöntemi: Önce parlayan bölgeleri yağ emici kâğıtla tamponlayın. Ardından hafif nemli bir makyaj süngerine az miktarda hafif dokulu güneş kremi alıp yüze ovmadan, bastırarak uygulayın. Bu yöntem makyajı bozmadan ince bir koruma katmanı ekler.
Güneş korumalı pudra ya da kompakt: Gün içinde pratik bir destek sağlar; ancak tek başına yeterli miktarda uygulanması zordur.
Gölge ve aksesuarlar: Geniş kenarlı şapka ve güneş gözlüğü, özellikle öğle saatlerinde korumayı güçlü şekilde destekler.
Yoğun güneşe çıkacağınız günlerde (tatil, deniz, açık hava etkinlikleri) makyajı hafif tutmak ve güneş kremini düzenli yenilemek, yoğun makyaj ve yetersiz korumadan çok daha iyi bir tercihtir.
Sık sorulan sorular
SPF'li fondöten kullanırsam güneş kremi sürmem gerekir mi?
Evet. SPF'li fondöten, yeterli korumayı sağlayacak kadar bol sürülmez. Fondötenin altına mutlaka güneş kremi sürün; fondötendeki SPF'i ek bir destek olarak görün.
SPF 50 fondöten tek başına yeterli mi?
Değeri yüksek olsa da, fondöten gerekli miktarda sürülmediği için gerçekte sağladığı koruma çok daha düşüktür. SPF değeri ne olursa olsun, altına güneş kremi gerekir.
Kapalı alandayken de güneş kremi gerekir mi?
Pencere kenarında çalışıyorsanız ya da gün içinde dışarı çıkıyorsanız evet; UVA ışınları camı geçer. Tamamen kapalı ve pencereden uzak bir ortamda koruma ihtiyacı azalır, ancak sabah rutininde güneş kremini alışkanlık hâline getirmek en güvenli yaklaşımdır.
SPF'li nemlendirici makyaj altında yeterli mi?
Günün çoğunu kapalı alanda geçiriyorsanız ve ürün en az SPF 30 ve geniş spektrumluysa, bol miktarda sürülmek şartıyla yeterli olabilir. Açık havada ayrı bir güneş kremi daha güvenilirdir. Ayrıntılar SPF'li nemlendirici mi, güneş kremi mi yazımızda.
Kaynaklar
Petersen B, Wulf HC. Application of sunscreen – theory and reality. Photodermatol Photoimmunol Photomed. 2014;30(2-3):96-101.
Lourenco EAJ ve ark. Moisturisers with sun protection factor are less effective than sunscreens at protecting the eyelid area. PLoS One. 2019;14(4):e0212548.
Lyons AB ve ark. Photoprotection beyond ultraviolet radiation: a review of tinted sunscreens. J Am Acad Dermatol. 2021;84(5):1393-1397.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez.
