Leke Karşıtı Güneş Kremi ile Normal SPF Arasındaki Fark Nedir?

Kısa cevap: Normal bir güneş kreminin SPF değeri yalnızca yanmaya yol açan UVB ışınlarına karşı korumayı gösterir. Lekelerin oluşmasında ve koyulaşmasında ise UVA ışınları ve görünür ışık da rol oynar. Leke karşıtı güneş kremleri bu yüzden genellikle yüksek UVA koruması (PA++++) sunar ve formüllerine alfa arbutin, niasinamid ya da C vitamini gibi leke görünümünü hedefleyen içerikler eklenir. Lekeye yatkın bir cildiniz varsa fark gerçektir; yoksa iyi bir geniş spektrumlu SPF 50 yeterlidir.

Raflarda iki güneş kremi yan yana duruyor. İkisinin de üzerinde "SPF 50+" yazıyor, biri "leke karşıtı", diğeri değil. Akla gelen ilk soru da haklı olarak şu: Koruma aynıysa bu fark neyin farkı? Kısmen pazarlama mı, yoksa gerçekten başka bir şey mi yapıyor? Cevap, SPF denen o sayının neyi ölçüp neyi ölçmediğinde saklı.

SPF aslında neyi ölçer?

SPF (Sun Protection Factor), güneş kreminin UVB ışınlarına karşı ne kadar koruduğunu gösterir. UVB, cildin yüzeyinde etkili olan ve güneş yanığına, kızarıklığa yol açan ışındır. SPF 50, doğru miktarda sürüldüğünde UVB'nin yaklaşık %98'ini filtreler.

Ama güneşten gelen tek şey UVB değil. UVA ışınları cildin daha derin katmanlarına iner, bulutlu havada da, camın arkasında da etkisini sürdürür. Yanık yapmadığı için fark edilmez; oysa melanin üretimini uyaran, lekeleri koyulaştıran ve cildin yaşlanmasında büyük pay sahibi olan ışın odur. SPF değeri, UVA korumasına dair hiçbir şey söylemez. UVA için bakmanız gereken işaret PA (PA+ ile PA++++ arası) ya da ambalajdaki "UVA" logosudur.

Bir de görünür ışık meselesi var. Güneşin ve bir ölçüde ekranların yaydığı mavi-mor ışığın, özellikle buğday ve daha koyu tenlerde kalıcı pigmentasyona yol açabildiği gösterildi.1 Klasik UV filtreleri bu ışığı engellemez.

Leke karşıtı güneş kremini farklı yapan ne?

İyi formüle edilmiş bir leke karşıtı güneş kremi, normal bir SPF'ten genellikle üç noktada ayrılır.

1. UVA koruması öncelik hâline gelir

Leke söz konusu olduğunda UVA en az UVB kadar önemlidir. Bu yüzden leke karşıtı ürünlerde PA++++ seviyesinde, yani en yüksek sınıfta UVA koruması beklenir. Normal güneş kremlerinin bir kısmı da bu seviyeye ulaşır; ama leke karşıtı bir üründe bu bir tercih değil, zorunluluktur.

2. Formüle leke hedefli içerikler eklenir

Alfa arbutin, niasinamid, C vitamini türevleri, traneksamik asit ya da meyan kökü özü gibi içerikler, melanin üretimini veya melaninin cilt yüzeyine taşınmasını farklı noktalardan yavaşlatır. Güneş kremi her gün, geniş bir alana ve saatlerce ciltte kalacak şekilde sürüldüğü için bu içerikler rutininize kendiliğinden eklenmiş olur.

3. Bazıları görünür ışığa karşı da kalkan kurar

Renkli (tinted) güneş kremlerindeki demir oksit pigmentleri görünür ışığı da fiziksel olarak engeller. Melazması olan kişilerde yapılan bir çalışmada, görünür ışığa karşı da koruyan formül yalnızca UV'ye karşı koruyana göre daha iyi sonuç verdi.2 Her leke karşıtı güneş kremi renkli değildir; bu yüzden özellikle melazma yaşıyorsanız içerik listesinde "iron oxides" ifadesini aramaya değer.

Karşılaştırma: Normal SPF ve leke karşıtı SPF

Leke karşıtı güneş kremi mevcut lekeleri siler mi?

Burada beklentiyi gerçekçi tutmak gerekiyor. Leke karşıtı güneş kreminin asıl gücü önlemektir: yeni lekelerin oluşmasını ve mevcut olanların koyulaşmasını engeller. İçindeki aktifler lekelerin zamanla açılmasına destek olabilir, ama güneş kremi formülünde bu içerikler bir leke serumundaki kadar yoğun olamaz. Güneş kremi aynı anda filtrelerin dengesini, dokuyu ve dayanıklılığı taşımak zorundadır.

Yine de bu küçümsenecek bir rol değil. Leke serumu kullanıp güneş kremini ihmal eden biri, gündüz güneşin yaptığını akşam geri almaya çalışıyor demektir. Dermatologların neredeyse her leke tedavisinde ilk söylediği şeyin "güneş kremi" olmasının nedeni de bu.

Kimler leke karşıtı güneş kremi seçmeli?

• Güneş lekesi olanlar: Yanaklarda, alında veya el üstlerinde yıllar içinde belirginleşen kahverengi lekeler.

• Sivilce sonrası leke yaşayanlar: Sivilce geçtikten sonra aylarca kalan kahverengi izler, güneş gördükçe daha da inatçı hâle gelir.

• Melazma yaşayanlar: Hamilelik, hormon tedavisi ya da genetik yatkınlıkla ortaya çıkan simetrik lekelerde güneş ve görünür ışık koruması tedavinin temelidir. Melazma tedavisi mutlaka bir dermatologla planlanmalıdır.

• Buğday ve koyu tenliler: Bu cilt tiplerinde pigmentasyon daha kolay tetiklenir ve daha geç kaybolur.

• Leke tedavisi görenler: AHA, retinol veya kimyasal peeling kullanıyorsanız cildiniz güneşe daha duyarlıdır.

Bu gruplardan birinde değilseniz ve cildinizde bir leke sorunu yoksa, normal bir geniş spektrumlu SPF 50 de işinizi görür. Burada en önemli ölçüt, severek ve her gün süreceğiniz bir doku bulmaktır.

Leke karşıtı güneş kremi nasıl kullanılmalı?

En iyi formül bile az sürülürse etiketteki korumayı vermez. Laboratuvar testleri santimetrekareye 2 mg ile yapılır; bu, yüz ve boyun için yaklaşık iki parmak uzunluğunda krem demektir. Çoğumuz bunun yarısını bile sürmüyoruz.

1. Sabah rutininin son adımı olarak sürün. Nemlendiriciden sonra, makyajdan önce.

2. Güneşe çıkmadan 15–20 dakika önce uygulayın.

3. Açık havada iki saatte bir yenileyin. Terledikten, yüzdükten ya da havluyla kurulandıktan sonra da tekrar sürün.

4. Kapalı alanı unutmayın. UVA camdan geçer. Pencere kenarında çalışıyor ya da uzun süre araç kullanıyorsanız ev içinde de güneş kremi sürün.

5. Boyun, kulaklar ve el üstlerini atlamayın. Lekelerin en sık unutulan yerleri buralar.

Maruderm'de hangisini seçmeli?

Lekeye yatkın ciltler için Maruderm SPF 50+ Leke Karşıtı Güneş Kremi PA++++ alfa arbutin içerir. Vücut ve el üstü gibi geniş alanlar için aynı yaklaşımı SPF 50+ Leke Karşıtı Güneş Spreyi sunar. Donuk görünüme de çözüm arıyorsanız SPF 50+ C Vitamini Güneş Kremi, ton eşitsizliği için SPF 50+ Cica Cilt Tonu Eşitleyici Güneş Kremi değerlendirilebilir.

Leke sorununuz yoksa günlük koruma için SPF 50+ Nemlendirici Güneş Kremi ya da yağlı ciltler için SPF 50+ Karma ve Yağlı Ciltler İçin Güneş Kremi yeterlidir.

Mevcut lekeler için güneş kremini akşam rutininde bir leke serumuyla tamamlayın: %2 Alpha Arbutin Leke Karşıtı Serum, Tranexamic Acid Leke Karşıtı Serum ya da kızarıklığın da eşlik ettiği lekeler için %10 Azelaik Asit Solüsyon Serum.

Sık sorulan sorular

SPF 50 ile SPF 30 arasında leke açısından fark var mı?

SPF 30 UVB'nin yaklaşık %97'sini, SPF 50 ise %98'ini filtreler. Rakamlar yakın görünse de lekeye yatkın ciltlerde ve pratikte az sürüldüğü düşünüldüğünde SPF 50 daha güvenli bir tercihtir. Leke açısından asıl belirleyici olan ise UVA korumasıdır.

PA++++ ne anlama gelir?

PA, UVA koruma sınıfını gösterir. PA++++ en yüksek sınıftır ve lekeye yatkın ciltler için önerilen seviyedir.

Leke karşıtı güneş kremi kışın da kullanılmalı mı?

Evet. UVA ışınlarının yoğunluğu mevsimden mevsime UVB kadar değişmez, bulutlardan ve camdan geçer. Leke tedavisi görüyorsanız kışın da güneş kremine ara vermeyin.

Leke serumu kullanıyorsam leke karşıtı güneş kremine ihtiyacım var mı?

Günlük güneş koruması şart; leke karşıtı olması bir avantajdır. Serum akşam lekeleri hedeflerken gündüz güneş kremi yeni lekelerin oluşmasını engeller. İkisi birbirinin yerine değil, birbirini tamamlayan adımlardır.

Makyajın altına sürülebilir mi?

Evet. Güneş kremini sürdükten sonra birkaç dakika emilmesini bekleyin, ardından makyajınızı uygulayın. Gün içinde yenilemek için sprey ya da SPF'li pudra pratik bir çözüm olabilir.

Kaynaklar

1. Mahmoud BH ve ark. Impact of long-wavelength UVA and visible light on melanocompetent skin. J Invest Dermatol. 2010;130(8):2092-2097.

2. Castanedo-Cazares JP ve ark. Near-visible light and UV photoprotection in the treatment of melasma: a double-blind randomized trial. Photodermatol Photoimmunol Photomed. 2014;30(1):35-42.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez.