Biotin ve Keratinin Saç Üzerindeki Etkileri Nelerdir?

Kısa cevap: Keratin, saç telinin yapısını oluşturan proteindir; saç teli canlı bir doku olmadığı için dışarıdan uygulanan keratin saçı "yeniden üretmez", ancak hidrolize keratin ve benzeri proteinler saç telinin yüzeyindeki boşlukları doldurarak kırılmayı azaltır, taranmayı kolaylaştırır ve saçı daha güçlü, dolgun ve parlak gösterir. Biotin (B7 vitamini) ise keratin üretiminde görev alan bir vitamindir; vücutta eksikliği varsa saç dökülmesi ve kırılganlık görülebilir ve bu durumda takviye belirgin fayda sağlar. Buna karşılık biotin eksikliği olmayan sağlıklı kişilerde biotin takviyesinin saç dökülmesini azalttığını ya da saç uzamasını hızlandırdığını gösteren güçlü bir kanıt yoktur. Ayrıca biotin takviyesi bazı kan testlerinin sonuçlarını yanıltabilir. Kısacası: Keratin saçın görünümünü ve dayanıklılığını dışarıdan destekler; biotin ise yalnızca eksiklik varsa içeriden fark yaratır.

Saç bakım ürünlerinin ambalajlarında en sık karşılaşılan iki kelime: biotin ve keratin. Şampuanlardan maskelere, takviyelerden kürlere kadar pek çok üründe birlikte anılırlar. Peki bu iki bileşen gerçekte ne yapar, hangisi içeriden hangisi dışarıdan etki eder ve vaatlerin ne kadarı bilimsel? Bu yazıda biotin ve keratinin saç üzerindeki etkilerini, kanıtlarıyla birlikte anlatıyoruz.

Keratin nedir, saçta ne işe yarar?

Keratin, saç telinin büyük bölümünü oluşturan sert ve dayanıklı bir proteindir. Saç teli, saç derisinden çıktıktan sonra canlı hücre içermez; yani kendi kendini onaramaz. Isı, kimyasal işlemler, güneş, deniz ve sürtünme saç telinin dış katmanı olan kütikülü zedeler; kütikül açıldıkça saç mat, pürüzlü, elektriklenmeye ve kırılmaya yatkın hâle gelir.

Bakım ürünlerinde kullanılan hidrolize keratin, küçük parçalara ayrılmış keratin proteinidir. Saç telinin yüzeyindeki zedelenmiş bölgelere tutunarak geçici bir dolgu ve kaplama etkisi oluşturur.1 Sonuç olarak:

• Kırılma ve uç açılması azalır

• Saç daha kolay taranır, daha az dolaşır

• Elektriklenme azalır

• Saç daha dolgun, pürüzsüz ve parlak görünür

Önemli: Bu etki geçicidir ve yıkamalarla azalır; düzenli kullanım gerekir. Keratin, saç telini "yeniden inşa etmez" ve kıl köklerinden yeni saç çıkarmaz.

Biotin nedir, saç için ne yapar?

Biotin (B7 vitamini), vücutta yağ ve protein metabolizmasında görev alan, suda çözünen bir vitamindir. Keratin üretiminde rol oynadığı için saç ve tırnak sağlığıyla ilişkilendirilir. Biotin eksikliği nadirdir; uzun süreli bazı ilaç kullanımları, emilim sorunları ve çok kısıtlayıcı beslenme gibi durumlarda görülebilir. Eksiklik varsa saç dökülmesi, saçta incelme ve tırnak kırılganlığı ortaya çıkabilir; bu durumda biotin takviyesi belirgin fayda sağlar.2

Ancak eksikliği olmayan sağlıklı kişilerde biotin takviyesinin saç dökülmesini azalttığına ya da saçı hızlı uzattığına dair güçlü bir kanıt bulunmamaktadır.2,3 Yumurta, karaciğer, kuruyemişler, baklagiller ve tam tahıllar biotin açısından zengin besinlerdir; dengeli beslenen kişiler genellikle yeterli biotin alır.

Dikkat: Yüksek doz biotin takviyesi; tiroid hormonları ve kalp krizi teşhisinde kullanılan troponin gibi bazı kan testlerinin sonuçlarını yanlış gösterebilir. Biotin kullanıyorsanız kan verirken hekiminize ve laboratuvara mutlaka bildirin.

Biotin ve keratin: İkisi arasındaki fark

Kimler için hangisi daha faydalı?

• Boyalı, ısı görmüş, kırılgan ve uçları açılmış saçlar: Keratin ve diğer onarıcı proteinler öncelikli. Yıpranmış saçlar için öneriler kolay kırılan saçlar yazımızda.

• İnce telli saçlar: Protein içeren ürünler telleri geçici olarak kalınlaştırarak daha dolgun bir görünüm verir; ağır yağlardan kaçının.

• Saç dökülmesi yaşayanlar: Keratin dökülmeyi durdurmaz. Önce nedeni araştırılmalı; demir eksikliği, tiroid sorunları ve mevsimsel dökülme sık nedenlerdendir. Ayrıntılar mevsimsel saç dökülmesi yazımızda.

• Kan tahlilinde biotin eksikliği saptananlar: Hekim önerisiyle takviye. Vitamin ve minerallerin saçtaki rolü için saç vitamini yazımıza göz atabilirsiniz.

Keratin bakımında dikkat edilmesi gerekenler

Protein dengesi: Saç bakımı protein ile nem arasındaki dengeye dayanır. Yalnızca protein ağırlıklı ürünler kullanıldığında saç sertleşip kırılgan hâle gelebilir ("protein fazlalığı"). Protein içeren bir maskeden sonra nemlendirici bir saç kremi kullanmak bu dengeyi korur.

Salon keratin işlemleri: Saçı düzleştiren bazı salon uygulamalarında formaldehit açığa çıkarabilen maddeler kullanılabilir; bu maddeler özellikle kapalı ortamlarda solunduğunda göz, burun ve boğaz tahrişine yol açabilir. İşlem yaptıracaksanız kullanılan ürünün içeriğini sorun, ortamın iyi havalandırıldığından emin olun; hamileyseniz bu işlemleri erteleyin. Salon keratin işlemleri ile evde kullanılan keratin içerikli bakım ürünleri aynı şey değildir; ayrıntılar için keratin içeren saç bakım ürünleri yazımıza göz atabilirsiniz.

Keratin ve protein içeren bakım önerileri

• Haftalık onarım: Biotin ve keratin içeren duş öncesi maske, örneğin Biotin & Keratin Yoğun Onarıcı Saç Maskesi.

• Bağ onarımı: Kimyasal işlem görmüş ve kırılgan saçlar için BioBond Repair™ Bağ Onarıcı Şampuan, Bağ Güçlendirici Saç Kremi ve Yoğun Onarıcı Saç Maskesi.

• Nem dengesi: Protein ağırlıklı bakım sonrası Hyalüronik Asit & Kolajen Duş Öncesi Saç Maskesi.

• Isı koruması: Fön ve düzleştirici öncesi BioBond Repair™ Durulanmayan Isı Koruyucu Saç Kremi.

• Yoğunluk desteği: Saç derisi bakımı için PeptiDensity™ Güçlendirici Şampuan.

Evde saç bakım rutini için evde saç bakımı yazımıza, beslenmenin rolü için sağlıklı cilt için beslenme yazımıza göz atabilirsiniz. Tüm ürünlere saç bakım ürünleri kategorimizden ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Biotin şampuanı saç dökülmesini durdurur mu?

Şampuan saç derisinde kısa süre kalır ve içindeki biotin vücuda anlamlı düzeyde geçmez. Biotin içeren ürünler saçın görünümüne katkıda bulunabilir, ancak dökülmeyi durdurmaz.

Keratin bakımı saçı düzleştirir mi?

Evde kullanılan keratin içerikli maske ve kremler saçı pürüzsüzleştirir ve kabarmayı azaltır, ancak kalıcı düzleştirme sağlamaz. Kalıcı düzleştirme salon işlemleriyle yapılır ve farklı bir uygulamadır.

Biotin takviyesini ne kadar süre kullanmalıyım?

Takviye yalnızca hekim önerisiyle ve belirlenen süre boyunca kullanılmalıdır. Eksiklik yoksa uzun süreli kullanımın faydası gösterilmemiştir.

Protein fazlalığı nasıl anlaşılır?

Saç sertleşir, mat görünür, esnekliğini kaybeder ve kolayca kırılır. Böyle bir durumda protein içeren ürünlerin sıklığını azaltıp nemlendirici bakımlara ağırlık verin.

Kaynaklar

1. Gavazzoni Dias MF. Hair cosmetics: an overview. Int J Trichology. 2015;7(1):2-15.

2. Patel DP, Swink SM, Castelo-Soccio L. A review of the use of biotin for hair loss. Skin Appendage Disord. 2017;3(3):166-169.

3. Almohanna HM ve ark. The role of vitamins and minerals in hair loss: a review. Dermatol Ther (Heidelb). 2019;9(1):51-70.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez.