Aloe Vera Nedir? Aloe Veranın Cilde Faydaları

Kısa cevap: Aloe vera, yapraklarının içinde şeffaf bir jel taşıyan, kaktüse benzeyen etli bir bitkidir. Bu jelin büyük kısmı sudur; geri kalanı ise nem tutan şekerler (polisakkaritler), vitaminler ve bitkisel bileşenlerden oluşur. Cilde sürüldüğünde nemlendirir, serinletir ve tahrişi yatıştırır. Hafif yanıklarda iyileşmeyi hızlandırabildiğine dair kanıtlar vardır. Ancak güneşten korumaz, güneş yanığını önlemez ve lekeleri tek başına geçirmez. Evde yapraktan kullanırken kabuğun hemen altındaki sarı özsuyun tamamen akıtılması gerekir; bu kısım cildi tahriş edebilir.

Birçok evin pencere kenarında bir saksı aloe vera vardır. Elinizi fırına değdirdiğinizde, güneşte fazla kaldığınızda ya da tıraştan sonra cildiniz yandığında bir yaprak koparılır, içindeki serin jel sürülür. Bu alışkanlığın binlerce yıllık bir geçmişi var. Bugün de aloe vera, şampuandan güneş sonrası losyonlara kadar sayısız ürünün etiketinde yer alıyor. Peki bu bitki cilde gerçekte ne yapıyor? Bazı faydaları bilimsel olarak iyi destekleniyor, bazıları ise popülerliğinin gölgesinde abartılıyor. Bu yazıda ikisini birbirinden ayırıyoruz.

Aloe vera nedir?

Aloe vera (Aloe barbadensis Miller), sıcak ve kurak iklimlerde yetişen, suyu yapraklarında depolayan etli bir bitkidir. Görünüşü kaktüse benzese de kaktüs değildir. Yüzlerce aloe türü arasında cilt bakımında en çok kullanılanı budur.

Bir aloe yaprağında birbirinden çok farklı üç katman bulunur:

• Dış kabuk: Yeşil, sert ve kenarları dikenli koruyucu tabaka.

• Sarı özsu (lateks): Kabuğun hemen altında, kesildiğinde sızan sarımsı ve acı bir sıvı. Aloin gibi bileşenler içerir; cildi tahriş edebilir, yutulduğunda güçlü bir müshil etkisi yapar.

• İç jel: Yaprağın ortasındaki şeffaf, kaygan kısım. Cilt bakımında kullanılan asıl bölüm budur.

İç jelin yaklaşık %99'u sudur. Geri kalan küçük bölümde asemannan gibi nem tutan polisakkaritler, C ve E vitaminleri, enzimler, amino asitler ve az miktarda salisilik asit bulunur.1 Aloe veranın ciltteki etkilerinin çoğu bu bileşenlerin bir arada bulunmasından kaynaklanır.

Aloe veranın cilde faydaları

1. Nemlendirir

Aloe jelindeki polisakkaritler cildin yüzeyinde suyu tutan ince bir film oluşturur. Aloe vera ekstresi içeren kozmetik formüllerle yapılan bir çalışmada, düzenli kullanımda cildin nem düzeyinin arttığı gösterildi.2 Yağ içermediği için hafif bir his bırakır; bu yüzden yağlı ve karma ciltler için uygun bir nemlendirici içeriktir. Çok kuru ciltlerde ise tek başına yeterli olmaz, üzerine bariyeri destekleyen bir krem gerekir.

2. Serinletir ve yatıştırır

Aloe jeli cilde sürüldüğünde içindeki su buharlaşırken anında bir serinlik hissi verir. Bu yüzden güneşte kalmış, tıraş ya da ağda sonrası kızarmış ciltlerde rahatlatıcıdır. İltihabı azaltıcı etkileri laboratuvar çalışmalarında gösterilmiştir. Hafif tahrişlerde cildi rahatlatmak için iyi bir seçenektir.

3. Hafif yanıklarda iyileşmeyi destekler

Aloe veranın en iyi incelenmiş kullanım alanı budur. Birinci ve ikinci derece yanıklarla ilgili çalışmaları değerlendiren bir sistematik derleme, aloe vera uygulanan yaraların kontrol gruplarına göre ortalama birkaç gün daha hızlı iyileştiğini bildirdi.3 Çalışmaların sayısı ve kalitesi sınırlı olsa da sonuçlar tutarlı. Bu, aloe veranın mutfakta yaşanan küçük yanıklar için neden bu kadar sevildiğini açıklıyor. Büyük, kabarcıklı ya da yüz, el ve genital bölgedeki yanıklar ise mutlaka bir sağlık kuruluşunda değerlendirilmelidir.

4. Sivilce bakımında destek olabilir

Yatıştırıcı ve hafif antibakteriyel özellikleri nedeniyle aloe vera sivilceye yatkın ciltler için hazırlanan ürünlerde sıkça yer alır. Bir klinik çalışmada, reçeteli bir akne tedavisiyle birlikte kullanılan aloe vera jelinin, tedaviyi tek başına kullanan gruba göre daha iyi sonuç verdiği ve tahrişi azalttığı görüldü.4 Yani aloe vera akneyi tek başına tedavi etmez, ama aknenin tedavisinde kullanılan kurutucu ürünlerin cilde daha rahat oturmasına yardımcı olabilir. Aknenin nedenlerini akne ve siyah nokta yazımızda anlattık.

Aloe vera hakkında yanlış bilinenler

"Güneş yanığını önler"

Aloe veranın güneşe karşı anlamlı bir koruması yoktur. Güneşe çıkmadan önce sürülen aloe jeli cildi korumaz. Güneş yanığı olduktan sonra ise serinletici ve rahatlatıcı etkisi vardır, ama yanığın iyileşme süresini belirgin şekilde kısalttığına dair kanıtlar zayıftır.5 Güneş yanığının tek gerçek çözümü onu önlemektir: geniş spektrumlu ve yüksek faktörlü bir güneş kremi.

"Lekeleri ve sivilce izlerini geçirir"

Aloe verada leke görünümünü hafifçe azaltabilecek bileşenler bulunsa da tek başına belirgin bir leke giderici etkisi gösterilmemiştir. Lekeler için alfa arbutin, niasinamid, azelaik asit gibi içerikler çok daha güçlüdür.

"Ne kadar doğal, o kadar güvenli"

Aloe vera genellikle iyi tolere edilir, ama herkes için sorunsuz değildir. Özellikle sarı özsu cilt tahrişine yol açabilir. Soğan, sarımsak ya da lale gibi bitkilere alerjisi olanlarda çapraz reaksiyon görülebilir. Aloe vera suyu ya da lateksi içeren takviyeleri içmek ise ayrı bir konudur: Güçlü müshil etkisi nedeniyle sağlık otoriteleri bu kullanıma karşı dikkatli olunmasını önerir. Bu yazı yalnızca cilde uygulanan aloe verayı kapsar.

Aloe vera cilde nasıl uygulanır?

Evde yapraktan aloe vera nasıl kullanılır?

1. Olgun, alt yaprağı seçin. Bitkinin dibine yakın, kalın yapraklar daha fazla jel içerir.

2. Sarı özsuyu akıtın. Yaprağı kestikten sonra kesik ucu aşağı gelecek şekilde bir bardağa dik olarak koyun ve 10–15 dakika bekleyin. Akan sarı sıvıyı atın.

3. Kabuğu soyun, jeli çıkarın. Dikenli kenarları kesin, üst kabuğu soyun ve şeffaf jeli bir kaşıkla alın. Jeli su altında hafifçe durulayın.

4. Önce küçük bir alanda deneyin. Kolunuzun iç kısmına sürüp 24 saat bekleyin.

5. Buzdolabında saklayın ve birkaç gün içinde tüketin. Taze jel koruyucu içermediği için hızla bozulur. Renk ya da koku değişirse atın.

Hazır aloe vera jeli alırken nelere dikkat edilmeli?

İçerik listesinin başında "Aloe Barbadensis Leaf Juice" ya da "Aloe Barbadensis Leaf Extract" yazmalıdır. İçerik listesinde üst sıralarda alkol (Alcohol Denat.) bulunan jeller serinlik hissi verse de cildi kurutabilir. Parlak yeşil renkli jellerde bu renk genellikle boyadan gelir; saf aloe jeli şeffaf ya da çok hafif sarımsıdır. Hassas ciltler için parfümsüz ürünleri tercih edin.

Aloe vera ile birlikte kullanılabilecek içerikler

Aloe vera, cildi yatıştıran ve bariyeri destekleyen diğer içeriklerle iyi bir takım oluşturur. Panthenol (B5 vitamini) tahrişi azaltır ve bariyer onarımını destekler; hyalüronik asit nemi artırır; centella asiatica (cica) ise kızarıklığı yatıştırır. Güneş sonrası rahatlama için bu içerikleri bir arada sunan Maruderm Güneş Sonrası Nemlendirici Sprey hyalüronik asit, panthenol ve centella içerir. Hassaslaşmış ve kızarıklığa yatkın ciltler için Centella (Cica) Cilt Bakım Kremi ve Centella Asiatica Yatıştırıcı Tonik, bariyeri zayıflamış ciltler için ise %6 Panthenol Bariyer Onarıcı Ceramide Krem uygun seçeneklerdir.

Ve güneş yanığını hiç yaşamamak için: her sabah geniş spektrumlu bir güneş kremi, örneğin SPF 50+ Nemlendirici Güneş Kremi.

Sık sorulan sorular

Aloe vera yüze her gün sürülebilir mi?

Evet, çoğu cilt tipi için günlük kullanım uygundur. Özellikle yağlı ve karma ciltlerde hafif bir nemlendirici olarak işe yarar. Kuru ciltlerde üzerine bir krem ekleyin.

Aloe vera gece yüzde bırakılır mı?

Evet, hazır jel ya da iyi hazırlanmış taze jel gece boyunca yüzde kalabilir. İlk kullanımda cildinizin tepkisini gözlemleyin.

Aloe vera sivilce izlerini geçirir mi?

Tek başına belirgin bir etkisi gösterilmemiştir. Sivilce sonrası kalan lekeler için leke karşıtı içerikler ve günlük güneş kremi çok daha etkilidir.

Aloe vera güneş kremi yerine kullanılabilir mi?

Hayır. Aloe veranın güneşe karşı anlamlı bir koruması yoktur. Güneş sonrası rahatlatmak için kullanılabilir, ama güneş kreminin yerini tutmaz.

Aloe vera saça da iyi gelir mi?

Saç derisini serinletip yatıştırabilir ve saç teline hafif bir nem kazandırabilir. Saç dökülmesini durdurduğuna ya da saç çıkardığına dair güvenilir bir kanıt yoktur.

Kaynaklar

1. Surjushe A, Vasani R, Saple DG. Aloe vera: a short review. Indian J Dermatol. 2008;53(4):163-166.

2. Dal'Belo SE ve ark. Moisturizing effect of cosmetic formulations containing Aloe vera extract in different concentrations assessed by skin bioengineering techniques. Skin Res Technol. 2006;12(3):241-246.

3. Maenthaisong R ve ark. The efficacy of aloe vera used for burn wound healing: a systematic review. Burns. 2007;33(6):713-718.

4. Hajheydari Z ve ark. Effect of Aloe vera topical gel combined with tretinoin in treatment of mild and moderate acne vulgaris: a randomized, double-blind, prospective trial. J Dermatolog Treat. 2014;25(2):123-129.

5. Feily A, Namazi MR. Aloe vera in dermatology: a brief review. G Ital Dermatol Venereol. 2009;144(1):85-91.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez.